Ism — bu shunchaki chaqiriq emas. U insonning butun hayoti davomida unga hamroh bo‘ladigan, fe’l-atvori, ichki dunyosi va hatto taqdiriga ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan muhim belgidir. Qadimdan ota-onalar farzandiga ism tanlashda katta mas’uliyat bilan yondashgan. Chunki ism — niyat.
Ismlar qayerdan keladi?
Ismlar turli manbalardan kelib chiqqan bo‘ladi:
-
Arabcha ismlar – ma’no jihatdan chuqur va diniy mazmunga ega
(Masalan: Ahmad – “eng ko‘p maqtalgan”) -
Forscha ismlar – go‘zallik, tabiat va ezgulik bilan bog‘liq
(Dilshod – “qalbi quvonchli”) -
Turkiy ismlar – kuch, jasorat va erkinlikni ifodalaydi
(Alp – “bahodir, mard”) -
Zamonaviy ismlar – qisqa, jarangdor va xalqaro ohangga ega
Har bir ism o‘z tarixiga ega va u o‘sha davr madaniyati, e’tiqodi hamda orzu-umidlarini aks ettiradi.
Ism xarakterga ta’sir qiladimi?
Ko‘plab tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, inson o‘z ismini qanday qabul qilishi uning o‘ziga bo‘lgan ishonchiga ta’sir qiladi. Chiroyli, ijobiy ma’noga ega ism egasi ko‘pincha o‘zini erkinroq tutadi, jamiyatda faol bo‘ladi.
Masalan:
-
ma’nosi “nur”, “yorug‘lik” bo‘lgan ismlar – ochiqko‘ngillik bilan,
-
“sabr”, “aql”, “donolik” mazmunidagi ismlar – mulohazalilik bilan bog‘lanadi.
Albatta, hammasi faqat ismga bog‘liq emas, ammo uning ruhiy ta’siri borligini inkor etib bo‘lmaydi.
Ism tanlash — kelajakka berilgan sovg‘a
Farzandga ism tanlashda quyidagilarga e’tibor berish muhim:
-
ma’nosi ijobiy bo‘lishi
-
talaffuzi oson bo‘lishi
-
familiya bilan uyg‘un kelishi
-
milliy va madaniy qadriyatlarga mosligi
Chunki bola bu ism bilan taniladi, yozadi, imzo chekadi va hayot yo‘lini bosib o‘tadi.
Xulosa
Ism — bu shaxsiyatning ilk kaliti. U inson haqida birinchi taassurotni beradi, ichki kuch bag‘ishlaydi va ba’zan yo‘l ko‘rsatadi. Shuning uchun ism tanlashga befarq bo‘lmaslik kerak. Chunki to‘g‘ri tanlangan ism — umrboqiy ezgu tilakdir.